World Socialist Web Site
 

WSWS : Srpskohrvatski

New York Times O Sudskom Procesu Miloševiću: Trijumf Cinizma

Barry Grey i David Walsh
16. februara 2002.

New York Times je u uvodniku od 11. februara pozdravio početak sudskog procesa bivšem jugoslovenskom predsjedniku Slobodanu Miloševiću kao "trijumf civilizovanog svijeta." Ovaj članak je najnoviji primjer vrste komentara koja je postala karakteristika uvodnih stranica Timesa.

On usvaja moralistički i superiorni ton čak i kada prikriva razbojničku politiku američkog imperijalizma kao i saučesništvo samih novina—to je mješavina neznanja i namjernih fakrikacija.

World Socialist Web Site ne brani Slobodana Miloševića ili njegovu nacionalističku politiku, niti opravdavamo ili umanjujemo posljedice pljačke i pustošenja etničkih manjina bivše Jugoslavije od strane njegovog režima. Politički oportunista lišen principa, Milošević je igrao na nacionalističku kartu i potpaljivao srpski šovinizam da bi olakšao svoj politički uspon dok se jugoslovenska država raspadala kasnih 1980-ih i ranih 1990-ih. Nije bio spreman da se suprotstavi pogubnoj intervenciji zapadnih sila, ili poduzme nešto po pitanju nezaposlenosti i siromaštva unutar Jugoslavije, i umjesto toga je koristio srpski nacionalizam da prikrije bankrotstvo svog režima.

U svom političkom programu i represivnim metodama, on se u suštini nije razlikovao od raznih nacionalističkih političara sa kojima su SAD i NATO stupili u savez, uključujući Franju Tuđmana u Hrvatskoj i Aliju Izetbegovića u Bosni, koji su rasplamsavali etničku mržnju i vršili nasilne napade protiv manjina unutar svojih teritorija.

Naša politička opozicija Miloševiću nas nije obavezala da podržimo 78-dnevno bombardovanje koje su izvršile SAD i NATO nad Jugoslavijom proljeća 1999. To je bila svirepa akcija koju su SAD i zapadni mediji promovisali kao humanitarni krstaški rat protiv etničkog čišćenja. Mi smo oštro osudili taj rat. Slično tome, nas ništa ne obavezuje da odobrimo političku posljedicu ovog rata—sudsku lakrdiju koja se sada odvija u Hagu.

Praktički svaka rečenica uvodnika New York Timesa od 11. februara sadrži neistinu; neke sadrže dvije ili tri. Članak počinje izjavom da je suđenje Miloševiću "najvažniji sudski proces za ratne zločine u Evropi od Nuremberga." Ovo jednačenje suđenja Miloševiću sa Nurembergom, što je uvodnik kasnije ponovio, je veliko iskrivljivanje istorije. Vratićemo se ovom pitanju.

U istom početnom pasusu, Times izjavljuje: "Suddski proces [Miloševiću] je trijumf civilizovanog svijeta, koji je stvorio sud sposoban da osudi najgnusnije zločine sa prikladnom važnošću i poštenjem."

Ovo je pravilo: što god su ovi izrazi nakićeniji i uzvišeniji ("trijumf civilizovanog svijeta"), to su podliji i prljaviji ekonomski i politički ciljevi koje prikrivaju pisci uvodnika Timesa.

Međutim, činjenica je da je Haški Tribunal obmana i ruglo pravde. Internacionalni Tribunal za Ratne Zločine bivše Jugoslavije (ICTY) je optužio Miloševića za ratne zločine maja 1999., na vrhuncu bombardovanja Srbije predvođenog SAD-om. Vrijeme pokretanja ove optužnice nije bilo slučajno. Ovaj se postupak pokrenuo kada se računalo da će to poduprijeti podršku za rat, i u SAD i vani, i zastraši rastuću opoziciju u trenutku kada su SAD ozbiljno razmatrale mogućnost kopnene invazije.

Niz smrtonosnih napada SAD-a i NATO-a na jugoslovenske civile, i bombardovanje kineske ambasade u Beogradu su privukli pažnju širom svijeta. Osjećala se povećana ogavnost prema uništenju srbijanske infrastrukture, kao rafinerija, sistema za pročišćavanje vode, mostova, željezničkih pruga, škola i bolnica, što je uzrokovalo ogromnu patnju. Potrebno je bilo novo i uvjerljivo opravdanje za ovo razaranje. Milošević je do tada bio demonizovan mjesecima. Međutim, sudska optužnica je intenzifikovala ovu kampanju—sada je on postao zvanično ovjereni ratni zločinac.

Prva optužnica—bez obzira na tvrdnje o genocidu i zapadnih procjena od stotina hiljada albansko kosovskih žrtava—je teretila Miloševića sa odgovornošću za smrt 340 civila. Ona je praktički zanemarila ulogu separatističke Oslobodilačke Vojske Kosova (OVK) i njenih pomagača u Washingtonu u podsticanju građanskog rata u pokrajini, kao i ulogu NATO-vog bombardovanja u izazivanju masovnog eksodusa Kosovara i potpaljivanju etničke napetosti na svim stranama.

U svom uvodniku od 11. februara, Times obazrivo izbjegava da spomene put kojim je Milošević stigao u Hag, t.j., njegovu ilegalnu otmicu—kidnapovanje koje je odobrila sadašnja srpska vlada u razmjenu za američki cash. Kidnapovanje i podmićivanje—zaista, trijumf civilizacije.

Kada se Milošević našao bezbjedno iza rešetaka, tribunal, koji je bio svjestan slabosti prvih optužnica, je to promijenio i natovario optužbe genocida povezanih sa građanskim ratom u Bosni od 1992-95.

Britanski Financial Times je u uvodniku od 12. februara, koji je u suštini bio naklonjen sudu, bio primoran da prizna: "Najveća prepreka za tužioce je ustanovljenje dokaza da je postojala linija komande koja povezuje G. Miloševića sa pojedinačnim zločinima. Ako ne uspiju dokazati da je on kao lider Srbije bio odgovoran za ono što se radilo u ime Srbije, veliki dio slučaja će propasti." Uvodnik Financial Timesa je nastavio sa priznavanjem da "Što se tiče ovog postupka on sadrži nešto više od daška pravde pobjednika."

Urednici New York Timesa zanemaruju činjenice ovog slučaja. Pošto su dali tribunalu svoje nekvalifikovano odobrenje, oni nastavljaju sa skraćenim i neiskrenim prikazom građanskih ratova Jugoslavije u 1990-im. Oni pišu: "G. Milošević je započeo četiri rata—Slovenija je bila poprište prvoga—koji je usmrtio 200.000 ljudi, i prisilio 3,5 miliona iz svojih domova." Ovdje Times utjelovljuje cjelokupne američke medije: u rijetkim trenucima kada pokušavaju da analiziraju (ili zloupotrebljavaju) istorijska pitanja, one to rade sa pretpostavkom da im je svaki čitaoc uveliko neupućen ili da pati od amnezije.

Nasuprot trvdnji Timesa, političku odgovornost za izbijanje građanskih ratova i katastrofe koja je zadesila bivšu Jugoslaviju prvenstveno snose zapadne sile— Njemačka i posebno Amerika—koji su odlučili da organizuju rascjep zemlje ranih 1990-ih. Njemačka vlada je preuzela inicijativu, aktivno podržavajući separatističke i šovinističke pokrete i vršeći pritisak na Evropsku Zajednicu decembra 1991. da priznaju Sloveniju i Hrvatsku. U međuvremenu su SAD finansirale desničarske partije koje su se zalagale za etnički šovinizam i separatizam.

Nijemci, a potom Amerikanci, su podržavali snage koje su radile na otcjepljenju Slovenije, Hrvatske i Bosne bez ikakvih priprema ili političkih savjetovanja sa opštim stanovništvom. To su napravili uprkos upozorenjima iz brojnih krugova da će činovi otcjepljenja izazvati žestoke sukobe između etničkih grupa koje su iznenada ostale bez zaštita koje su prethodno uživale pod federalnim ustavom Jugoslavije.

Pošto su falsifikovali istorijsko objašnjenje građanskih ratova Jugoslavije, Times se osvrnuo na ličnu biografiju Miloševića sličnim jednostranim i iskrivljenim načinom: "Dugogodišnji komunistički funkcioner, on se pretvorio u nacionalistu, i došao je na vlast u Jugoslaviji putem zagovaranja drevnog sna—Velika Srbija." Ovaj prikaz zanemaruje činjenicu da je Milošević nekadašnji saveznik Washingtona, koji je kasnih 1980-ih izbio na vrh srpskog rukovodstva kao borac za pro-kapitalističku tržišnu reformu.

Milošević je sarađivao sa Internacionalnim Monetarnim Fondom u isto vrijeme kada je ovaj destabilizovao Jugoslaviju putem nametanja strogih ekonomskih mjera i obimne i sveobuhvatne privatizacije privrede. Ove mjere su dovele do porasta masovne nezaposlenosti i osiromašenosti širokih slojeva stanovništva—i neminovnog pojačanja socijalnih i etničkih napetosti. Strmoglavi privredni pad pod uslovima u kojima je Komunistička Partija Jugoslavije ozbiljno diskreditovala socijalizam je privukao narod nacionalističkim demagozima.

Uvodnik Timesa nastavlja: "On [Milošević] je vješto iskoristio propagandu i strah da bi održao Srbe u stanju nacionalističkog bijesa od jednog do drugog katastrofalnog rata.To je bila bezobzirna strategija čiji je cilj bio sačuvanje podrške među Srbima i odvraćanje pažnje javnosti od svoje zloupotrebe vlasti i pokvarenosti."

Ove rečenice sadrže upadljivu ironiju, za koju je Times očigledno zaslijepljen svojom ushićenosti za rat SAD-a protiv Avganistana. Kada bi zamijenili riječ "Srbi" sa "Amerikanci," ovaj odlomak vično opisuje sadašnju politiku Bushove administracije. Okaljani krizom Enrona i lišeni bilo kakve politike da riješe problem rastuće nezaposlenosti i socijalnih nevolja, ona nastoji da izbjegne posljedice gomilajućih unutrašnjih protivriječnosti putem održavanja zemlje u stanju ratne histerije, dok priprema buduće vojne avanture, najprije protiv Iraka.

Times pogodno izostavlja još jedan dio prošlih odnosa Washingtona sa Miloševićem—činjenicu da je Clintonova administracija podupirala Miloševića poslije Bosanskog rata za koji se sada sudi bivšem jugoslovenskom predsjedniku za zločine protiv čovječanstva. Srpski lider je bio centralna ličnost Daytonskog Sporazuma, kojeg su diktirale SAD 1995, i koji je okončao Bosanski rat. Tada se Milošević pozdravljao kao "garantor mira na Balkanu." Times je čak i septembra 1996. zapazio da "pohvale zvaničnika SAD-a Miloševiću podvlače stepen do kojeg su SAD pokušale da preobraze sliku srpskog lidera, od potencijalnog ratnog zločinca kome treba suditi, do stvaraoca mira."

Ako je Milošević kriv za genocid u Bosni, onda se Bill Clinton, Madeline Albright i Richard Holbrooke, između ostalih, trebaju osuditi kao saučesnici u masovnom ubistvu.

Na kraju je Washington išao na Miloševića ne zbog njegovih "gnusnih zločina," nego zbog toga—kao i drugi bivši saveznici i "aduti": Noriega u Panami, Sadam Husein u Iraku, bin Laden i Talibani u Avganistanu—što su političari SAD-a odlučili da je on nadživio svoju korisnost. Vladajuća elita SAD-a je došla do zaključka da je Srbija pod Miloševićem postala smetnja američkoj dominaciji nad Balkanom, strateškim dijelom evroazijskog kontinenta na dometu Rusije, bivših sovjetskih republika, Bliskog Istoka i Kaspijskog Mora—regiona koji obiluju naftom, gasom i drugim kritičnim prirodnim bogatstvima.To pomaže da se objasni odluka SAD-a da financira i na druge načine podrži Oslobodilačku Vojsku Kosova, potpuno ozloglašenu grupu sa dobro poznatim vezama sa kriminalnim elementima i rasturačima druge u Albaniji.

Čak šta više, uvodnik Timesa se vraća paraleli Naci-Milošević: "Još uz to, poput Nacista, beogradski ratovi nisu bili samo asortiman zločina nego i ispunjenje sistematskog plana za stvaranje Velike Srbije."

Usporedba Hitlerovog režima sa srpskom vladom je netačna na mnogo načina, iznad svih, dva. Prvo, nacistička Njemačka je bila imperijalistička sila—ekonomski, najjača industrijska sila Evrope—sa ogromnim interesima širom svijeta. Pod Hitlerom, Njemačka je krenula na put osvajanja svijeta. Jugoslavija je mala i relativno nerazvijena zemlja, praktički bez ikakvih ekonomskih dionica van svojih granica.

Kao drugo, istorijski je netačno i politički dezorijentirajuće da se izjednačava nivo nasilja i uništavanja, iako krvavog, pod rukovodstvom srpskog režima sa Hitlerovim "Konačnim Rješenjem." Tu postoji ogromna i kvalitativna razlika u razmjeru. Nacisti su izvršili pokolj miliona nevinih žrtava. Čak šta više, njihove žrtve nisu jednostavno poginule tokom borbi u ratu ili građanskom ratu, nego su bile žrtve organizovanih i sistematskih napora da se istrijebe čitave klase i rase ljudi.

Times je nenamjerno ukazao na slabosti svog jednačenja Hitlera sa Miloševićem kada piše o tome da je srpski lider "protjerao … druge etničke grupe." Čak i kada izostavimo činjenicu da su sve nacionalističke snage u jugoslovenskom građanskom ratu vršile zvjerstva srazmjerno svojim sredstvima i mogućnostima, ovi urednici očigledno zaboravljaju da Nacisti nisu "protjerali" Jevreje, nego su milione od njih potrpali u logore smrti i poubijali.

Bilo koje ozbiljno i objektivno razmatranje ratnih zločina u sadašnjim uslovima bi trebalo početi sa ispitivanjem rekorda trenutno najvećeg izvora nasilja u svijetu: vlade SAD-a, američke vojske i CIA-e. Ratna mašinerija SAD-a je odgovorna za daleko više smrti u nizu ratova tokom posljednjih dvanaestak godina na Bliskom Istoku, Balkanu i Avganistanu nego srpski režim u svim građanskim ratovima u 1990-im. I njena ratobornost i agresija širom svijeta zloslutno povećava vjerovatnoću još većih svireposti u budućnosti.

Ako se treba spomenuti sudski proces u Nurembergu, onda se valja podsjetiti da je prva optužnica kojom se teretio Hitlerov režim bila "zločini protiv mira." Tužilaštvo je iznijelo dokaze da je nacistička Njemačka usvojila plan vojnog osvajanja i da je to sistematski izvršila. Mogao bi se iznijeti uvjerljiv slučaj da su SAD planirale i pripremale sve ratove u kojima su bile umiješane tokom posljednje decenije, uključujući sadašnji sukob u Avganistanu. Uloga američkog imperijalizma u potsticanju rata protiv Srbije 1999. je posebno dobro dokumentovana.

Kada je donijela odluku da povede rat, Clintonova administracija je u pregovorima u Rambouilletu februara 1999. iznijela pred Miloševića "ponudu koju nije mogao prihvatiti." Suprotno tvrdnjama zapadnih sila da su jednostavno insistirale na autonomiji Kosova pod pokroviteljstvom mirovnjačkih snaga, Dodatak B u odredbi "Status Multi-Nacionalnih Vojnih Izvršnih Snaga" "mirovnog" plana, kojeg su sastavile SAD, bi dozvolio NATO-u slobodu kretanja "kroz cijelu Jugoslaviju," t.j., Srbiju i Crnu Goru, kao i Kosovo.

Da je vlada Jugoslavije potpisala ovaj sporazum, odrekla bi se cjelokupnog suvereniteta nad svojom sopstvenom teritorijom. Njemačke novine Berliner Zeitung su komentirale da "Ovaj odlomak zvuči kao sporazum sa pokorenom stranom koja je izgubila rat … Razumljivo je da jugoslovenski predsjednik nije želio da potpiše takav dokument." Kada je odbio, SAD i njeni saveznici su imali izgovor za rat. Bivši Državni Sekretar Henry Kissinger je priznao ovu istinu kada je napisao: "U Rambouilletu nije bilo pregovora—to je bio ultimatum."

Posljednja pojedinost. Uvodnik od 11. februara o sudskom procesu Miloševiću se pojavio u novinama koje strasno podržavaju rat u Avganistanu, u vrijeme kada se pojavljuju dokazi o okrutnosti vojske SAD-a (bombardovanje sela, zlostavljanje i ubijanje civila) i kada se Washington otvoreno podsmijava i krši Ženevsku Konvenciju, odbijajući da kategoriše svoje zarobljenike kao ratne zatvorenike, i držeći ih zatvorene u kavezima.

Do sada Haški Tribunal nije proizveo nikakve dokaze koje direktno povezuju Miloševića sa pojedinačnim zločinima u Bosni, Hrvatskoj ili Kosovu. S druge strane, Donald Rumsfeld je javno i otvoreno potsticao ubijanje talibanskih snaga nedugo prije masakra stotina zarobljenih trupa u zatvoru tvrđave blizu Mazar-i-Šarifa. Naširoko se izvještava da George W. Bush ima mini-ratnu-kancelariju gdje lično bira mete bombardovanja, od kojih su neke nesumnjivo imale civilne žrtve.

Dok Times pozdravlja tribunal Miloševića kao zenit civilizacije, propušta da napomene da je Bushova administracija odbila da podrži uspostavljanje stalnog Internacionalnog Kriminalnog Suda. Zaista, kada je Bushov otac bio zamjenik predsjednika, SAD su odbacile Svjetski Sud kada je ustanovio da je miniranje nikaragvanskih luka od strane CIA-a predstavljalo kršenje međunarodnog zakona. Ovo je i dalje stav vlade SAD-a, koja odbija da prihvati zakonodavnost bilo kojeg međunarodnog tijela nad svojim činovima.