World Socialist Web Site
 

WSWS : Srpskohrvatski

SAD Planirale Rat U Avganistanu Dugo Prije 11. Septembra

Patrick Martin
20. novembra 2001.

Unutrašnji izvori čije su informacije objavljene u britanskim, francuskim i indijskim medijima su otkrili da su zvaničnici SAD-a Avganistanu zaprijetili ratom tokom ljeta 2001. Ovi izvještaji uključuju predviđanje, objavljeno u julu, da "ako bi se krenulo u vojnu akciju, ona bi započela prije nego što snijeg počne padati u Avganistanu, najkasnije do sredine oktobra." Bushova administracija je započela s bombardovanjem ove bespomoćne, osiromašene zemlje 7. oktobra, a Specijalne Snage SAD-a su krenule u kopnene napade 19. oktobra.

Nije slučajno da su ova otkrića objelodanjena u inostranstvu, a ne u SAD-u. Vladajuće klase ovih zemalja se moraju pobrinuti za svoje vlastite ekonomske i političke interese, a oni se ne podudaraju—a u nekim slučajevima se i direktno sukobljavaju—sa naporima američke vladajuće elite da prigrabi kontrolu nad teritorijom Centralne Azije, koja je bogata naftom.

Američki mediji sistematski prikrivaju stvarne ekonomske i strateške interese koji podstiču rat protiv Avganistana, u cilju održavanja lažnog vjerovanja da je ovaj rat izbio preko noći kao reakcija na terorističke napade od 11. septembra.

Komentatori američkih televizijskih vijesti i glavnih dnevnih novina proslavljaju brzi vojni poraz talibanskog režima kao da se radi o neočekivano sretnim okolnostima. Oni odvraćaju javno mnjenje od zaključka koji bi bilo koji ozbiljan posmatrač trebao da izvuče iz događaja od prethodne dvije sedmice: da ova munjevita pobjeda snaga pod pokroviteljstvom SAD-a razotkriva pažljivo planiranje i pripremanje od strane američke vojske, planiranje i pripremanje koji su morali da počnu mnogo prije napada na World Trade Center i Pentagon.

Zvanični američki mit je da se "sve promijenilo" toga dana kada su se otela četiri aviona i usmrtilo blizu 5.000 ljudi. Američka vojna intervencija u Avganistanu, prema ovoj verziji, se improvizovala na brzinu, za manje od jednog mjeseca. Zamjenik Ministra Odbrane Paul Wolfowitz je u televizijskom intervjuu 18. novembra naime tvrdio da je planiranje vojnog napada izvršeno za samo tri nedjelje.

Ovo je samo jedna od bezbrojnih laži koje potiču iz Pentagona i Bijele Kuće kada se radi o ratu protiv Avganistana. Prava istina je da je intervencija SAD-a detaljno planirana i pažljivo pripremana mnogo prije nego što su teroristički napadi dali razlog za pokretanje rata. Da je istorija preskočila 11. septembar i da se događaji toga dana nikada nisu odigrali, vrlo je vjerovatno da bi Amerika i u tom slučaju krenula u rat sa Avganistanom, i to po istom rasporedu i planu.

Avganistan i borba za naftu

Američka vladajuća elita je najmanje jednu deceniju razmatrala mogućnost rata u Centralnoj Aziji. Još 1991, poslije poraza Iraka u Zalivskom Ratu, časopis Newsweek je objavio članak pod naslovom "Operacija Steppe Shield?". U članku se kaže da da je američka vojska pripremala operaciju u Kazakstanu po uzoru na Operaciju Desert Shield u Saudijskoj Arabiji, Kuvajtu i Iraku.

Ako je raspad Sovjetskog Saveza 1991. pružio priliku za uspostavljanje američke dominacije u Centralnoj Aziji, otkriće ogromnih rezervi gasa i nafte je pružilo podstrek. Dok je Azerbejdžan (Baku) na obali Kaspijskog Mora bio centar proizvodnje nafte tokom cijelog stoljeća, ogromne nove rezerve su se otkrile tek u prošloj deceniji u sjeverozapadnom regionu Kaspijana (Kazakstan) i u Turkmenistanu, koji je blizu jugozapadnog Kaspijana.

Američke naftne kompanije su dobile pravo na 75 odsto kapaciteta ovih novih nalazišta, a zvaničnici vlade SAD-a su proglasili Kaspijan i Centralnu Aziju potencijalnim rješenjem za zavisnost od nafte nestabilnog regiona Persijskog Zaliva. Poslije ovih ugovora je uslijedilo slanje američkih trupa. Specijalne Snage SAD-a su 1997. započele združene operacije sa Kazakstanom, a sa Uzbekistanom godinu kasnije, posebno trenirajući za intervenciju u planinskim južnim područjima koja uključuju Kirgistan, Tadžikistan i sjeverni Avganistan.

Glavni problem u eksploataciji prirodnih bogatstava Centralne Azije je kako izvući naftu i gas na svjetsko tržište iz regiona koji nema izlaza na more. Zvaničnici SAD-a su odbili korištenje ruskog naftovoda ili najkraće moguće kopnene trase, koja vodi preko Irana do Persijskog Zaliva. Umjesto toga, američke naftne kompanije i vladini zvaničnici su tokom prošle decenije razmotrili niz alternativnih trasa za naftovode—zapadno preko Azerbajdžana, Gruzije i Turske do Mediterana; istočno preko Kazakstana i Kine do Pacifika; i, najbitniji pravac za sadašnju krizu, južno od Turkmenistana preko zapadnog Avganistana i Pakistana do Indijskog Okeana.

Naftna kompanija Unocal, bazirana u SAD-u, je uporno zahtjevala naftovod kroz Avganistan, i bila je angažovana u intenzivnim pregovorima sa talibanskim režimom. Međutim, ovi pregovori su se 1998. okončali u rasulu, dok su se odnosi Amerike i Avganistana pogoršali usljed bombardovanja američkih ambasada u Keniji i Tanzaniji, za koje je bio okrivljen Osama bin Laden. Avgusta 1998, Clintonova administracija je lansirala napade krstarećim raketama na navodne trening kampove bin Ladena u istočnom Avganistanu. Vlada SAD-a je zahtjevala da Talibani izruče bin Ladena i potom im je nametnula ekonomske sankcije. Tako su pregovori o naftovodu posustali.

Subverzija Talibana

Pritisak SAD-a na Talibane se pojačao tokom 1999. Te iste godine, 3. februara, Pomoćnik Državnog Sekretara Karl E. Inderfurth i šef jedinice za borbu protiv terorizma State Department-a Michael Shehan su otputovali u Islamabad, Pakistan, da se sretnu sa zamjenikom ministra vanjskih poslova Talibana, Abdul Džalilom. Oni su ga upozorili da će SAD teretiti vladu Avganistana za bilo koji teroristički napad koji počini bin Laden.

Prema izvještaju Washington Post-a (3. oktobar 2001.), Clintonova adminstracija i Navaz Šarif, tadašnji predsjednik Pakistana su se, 1999. složili o zajedničkoj tajnoj operaciji koja bi imala za cilj ubistvo Osame bin Ladena. SAD su trebale da obezbjede satelitske obavještajne podatke, vazdušnu podršku i finansije, dok je Pakistan trebao da obezbjedi paštunske operativce koji bi prodrli u južni Avganistan i izvršili atentat.

Ovaj pakistanski tim komandosa je već u oktobru 1999. bio u borbenoj pripravnosti i spreman na akciju, objavio je Post. Jedan bivši zvaničnik je rekao u novinama: "Bio je to smio poduhvat. Sve je bilo u pokretu." Clintonovi savjetnici su se radovali u iščekivanju uspješnog atentata, a jedan od njih je izjavio, "Bilo je to kao da slavimo Božić."

Ovaj plan je obustavljen 12. oktobra 1999, kada je General Pervez Mušaraf, koji je prekinuo ovu tajnu operaciju, izvršivši vojni puč zbacio Šarifa s vlasti. Clintonova administracija je tada morala prihvatiti rezoluciju Savjeta Bezbjednosti UN-a, koja je zahtjevala od Talibana da predaju bin Ladena "odgovarajućim autoritetima," ali pritom nije tražila njegovo izručenje SAD-u.

McFarlane i Abdul Hak

Amerika je nastavila sa subverzijom Talibana u 2000., prema natpisu Robert McFarlanea, bivšeg nacionalnog savjetnika za bezbjednost u Reaganovoj administraciji, objevljenog u Wall Street Journal-u 2. novembra. McFarlane je unajmio dva bogata trgovinska špekulatora iz Chicagoa, Joseph i James Richiea, da bi im pomogao u regrutaciji i organizaciji anti-talibanskih gerila među avganistanskim izbjeglicama u Pakistanu. Njihova glavna veza u Avganistanu je bio Abdul Hak, bivši vođa Mudžahedina, koga su Talibani prošlog mjeseca pogubili poslije njegovog neuspjelog pokušaja da podigne ustanak u svojoj rodnoj provinciji.

McFarlane se sastajao sa Abdul Hakom i drugim bivšim Mudžahedinima tokom jeseni i zime 2000. Kada je Bushova administracija preuzela vlast, McFalrane je kontaktirao svoje bivše republikanske veze i organizovao seriju sastanaka sa State Departmentom, Pentagonom, čak i sa zvaničnicima Bijele Kuće. Svi su se usaglasili sa pripremom vojne kampanje protiv Talibana.

Tokom ljeta, dugo prije američkog lansiranja vazdušnih napada na Talibane, James Ritchie je otputovao u Tadžikistan sa Abdul Hakom i Peter Tomsenom, koji je bio specijalni izaslanik SAD-a za avganistansku opoziciju tokom Bushove administracije. Oni su se sastali sa Ahmed Šah Masudom, vođom Sjeverne Alijanse, u cilju koordiniranja napada iz Pakistana sa jedinom vojnom silom koja je još uvijek pružala otpor Talibanima.

Konačno, prema izjavi McFarlanea, Abdul Hak je "sredinom avgusta odlučio da krene sa operacijom u Avganistanu. Vratio se u Pešavar, Pakistan, da bi obavio posljednje pripreme." Drugim riječima, ova faza rata protiv Talibana je pripremana mnogo prije 11. septembra.

Dok su američki mediji opisivali Ritchijeve kao nezavisne i slobodne operativce podstaknute emocionalnim vezama prema Avganistanu, gdje su živjeli kratko vrijeme dok im je otac radio kao inžinjer pedesetih godina, najmanje jedan izvještaj pominje njihove diskusije sa Talibanima u vezi sa naftovodima. James Ritchie je 1998. posjetio Avganistan da bi sa Talibanima raspravljao o planu podrške malim preduzećima. Sa njim je bio zvaničnik Delta Oil-a iz Saudijske Arabije, koji je namjeravao da izgradi naftovod kroz Avganistan u partnerstvu sa jednom argentinskom firmom.

Tajni Rat CIA-e

Razotkrivanje uloge McFarlanea se zbilo za vrijeme oštrih kritika na račun CIA zbog "izdajstva" Abdul Haka, jer nije uspjela podržati njegove operacije u Avganistanu, i jer ga je ostavila na milost i nemilost Talibanima. CIA je očigledno smatrala McFarlanea i Abdul Haka nepouzdanima—i istovremeno je vodila svoj sopstveni tajni rat na istom području, južnoj polovini Avganistana gdje se stanovništvo pretežno služi paštunskim jezikom.

Prema članku objavljenom na naslovnoj stranici Washington Post-a od 18. novembra, CIA je od 1997. vodila paravojne operacije u južnom Avganistanu. Ovaj članak je napisao Bob Woodward, pisac Post-a koji se proslavio Watergate-om, i koji je česti provodnik informacija koje cure iz vojnog i obavještajnog vrha.

Woodward pruža detalje o ulogi CIA-e u sadašnjem vojnom sukobu, uključujući stacioniranje tajne paravojne jedinice, Divizije za Specijalne Aktivnosti. Ove trupe su započele borbu 27. septembra, koristeći operativce na terenu i letjelice za nadgledanje, Predator, s kojih se mogu lansirati projektili korištenjem daljinskog upravljača.

Divizija za Specijalne Aktivnosti, izvještava Woodward, "se sastoji od timova od oko 6 boraca koji ne nose vojne uniforme. Ova divizija ima oko 150 vojnika, pilota i specijalaca, i većinom je sastavljena od prekaljenih veterana koji su se povukli iz američke vojske.

"Tokom posljednjih 18 mjeseci, CIA je radila sa plemenima i ratnim vođama u južnom Avganistanu, a jedinice u okviru ove divizije su pomogle u stvaranju značajne nove mreže na području gdje su Talibani najjači."

To znači da je američka špijunska agencija bila umiješana u napade protiv avganistanskog režima—što bi američka vlada pod drugim okolnostima nazvala terorizmom—od proljeća 2000, odnosno više od godinu dana prije samoubilačkih napada koji su uništili World Trade Center i oštetili Pentagon.

Ratni planovi se oblikuju

Poslije postavljanja Busha na vlast u Bijeloj Kući, žiža američke politike u Avganistanu se pomjerila sa ograničenih napada koji su imali za cilj ubijanje ili hapšenje bin Ladena na pripremanje snažnije vojne intervencije usmjerene na cjelokupan talibanski režim.

Britanski Jane's International Security je 15. marta 2001. izvijestio da je nova američka administracija radila sa Indijom, Iranom i Rusijom "u skladnom frontu protiv talibanskog režima Avganistana." Indija je snabdijevala Sjevernu Alijansu vojnom opremom, savjetnicima i helikopterskim tehničarima, tvrdio je ovaj časopis, kao i to da su Indija i Rusija koristili baze u Tadžikistanu i Uzbekistanu za svoje operacije.

U časopisu se još može pročitati: "Nekoliko nedavnih sastanaka između novoosnovanih indo-američkih i indo-ruskih združenih grupa koje rade na terorizmu je dovelo do napora da se suprotstavi Talibanima taktički i logistički. Obavještajni izvori u Delhiju su rekli da je Washington, dok su Indija, Rusija i Iran predvodili kampanju protiv Talibana na terenu, pružao informacije i logističku podršku Severnoj Alijansi."

Bijela Kuća je 23. maja imenovala Zalmay Khalilzada specijalnim pomoćnikom predsjednika i direktora za Zaliv, Jugoistočnu Aziju I Druge Regijske Poslove u Savjetu Nacionalne Sigurnosti. Khalilzad je bivši zvaničnik Reaganove i prve Bushove administracije. Poslije napuštanja vlade, radio je za Unocal.

Časopis IndiaReacts je 26. juna ove godine objavio više detalja o kooperativnim naporima SAD-a, Indije, Rusije i Irana protiv talibanskog režima. "Indija i Iran će 'olakšati' planove SAD-a i Rusije za 'ograničenu vojnu akciju' protiv Talibana u slučaju da fundamentalistički režim Avganistana ne popusti pod razmatranim i teškim ekonomskim sankcijama," pisalo je u časopisu.

U ovoj fazi vojnog planiranja, SAD i Rusija su trebali pružiti direktnu vojnu pomoć Sjevernoj Alijansi, preko Uzbekistana i Tadžikistana, u cilju pomjeranja talibanskog fronta prema gradu Mazar-e-Šarifu—scenario koji je upadljivo sličan onome koji se odvio tokom posljednje dvije sedmice. Neimenovana treća zemlja je Sjevernoj Alijansi nabavila anti-tenkovske rakete koje su već početkom jula bile korišćene protiv Talibana.

"Diplomati kažu da je anti-talibanski pokret uslijedio poslije sastanka između Državnog Sekretare SAD-a Colin Powella i Ministra Vanjskih Poslova Rusije Igora Ivanova, a kasnije između Powella i Ministra Vanjskih Poslova Indije Jasvant Singa u Washingtonu," piše još u časopisu. "Rusija, Iran i Indija su takođe održali seriju diskusija i očekuje se još više diplomatskih aktivnosti."

Suprotno sadašnjoj kampanji, originalni plan je uključivao korišćenje vojnih snaga iz Uzbekistana i Tadžikistana, kao i iz same Rusije. IndiaReacts je objavio da je početkom juna Predsjednik Rusije Vladimir Putin rekao na sastanku Konfederacije Nezavisnih Država, koja uključuje veliki broj bivših sovjetskih republika, da će do vojne akcije protiv Talibana doći veoma skoro. Jedna od posljedica događaja 11. septembra je bila i stvaranje uslova za Ameriku da interveniše samostalno, bez direktnog učešća vojnih snaga bivših sovjetskih država, i time osvoji neprikosnoveno pravo da kontroliše vlast i prisvoji naftne izvore u Avganistanu.

SAD prijetile ratom—prije 11. septembra

Neposredno poslije terorističkih napada na World Trade Center i Pentagon, u britanskim medijama su se pojavila dva izvještaja koja su ukazala da je vlada SAD-a prijetila vojnom akcijom protiv Avganistana nekoliko mjeseci prije 11. septembra.

George Arney iz BBC-a je 18. septembra izvijestio da su sredinom jula američki zvaničnici obavijestili Ministra Vanjskih Poslova Pakistana Niaz Naika o planovima za vojnu akciju protiv talibanskog režima:

"Gospodin Naik je rekao da su ga američki zvaničnici obavijestili o planu kontakt grupe za Avganistan pod pokroviteljstvom UN-a koje su zasjedale u Berlinu.

"Gospodin Naik je izjavio BBC-u da su mu na tom sastanku predstavnici SAD-a rekli da će Amerika poduzeti vojnu akciju sa ciljem da ubije ili uhapsi Bin Ladena i lidera Talibana, Mulu Omara, ukoliko im Bin Laden smjesta ne bude izručen.

"Prema izjavi Gospodina Naika, glavni cilj bi bio da se zbaci talibanski režim i umjesto njega postavi privremena vlada sačinjena od umjerenih Avganistanaca—vjerovatno pod vođstvom bivšeg avganistanskog kralja Zahir Šaha.

"Gospodinu Naiku je bilo rečeno da će Washington lansirati napade iz baza u Tadžikistanu, gdje su se već nalazili američki savjetnici.

"Isto su mu rekli da će i Uzbekistan učestvovati u operaciji i da je 17.000 ruskih trupa u stanju pripravnosti.

"Gospodin Naik je saznao da bi, u slucaju vojne operacije, ona bila izvršena prije nego što snijeg počne padati u Avganistanu, najkasnije do sredine oktobra."

Četiri dana kasnije, 22. septembra, novine Guardian su potvrdile ovu informaciju. Opomene Avganistanu su uslijedile tokom četvorodnevnog sastanka visokih američkih, ruskih, iranskih i pakistanskih zvaničnika sredinom jula u jednom hotelu u Berlinu. To je bila treća u seriji konferencija iza zatvorenih vrata, koju su oni nazvali "kovanje planova za Avganistan."

Među prisutnima je bio Naik, zajedno sa tri pakistanska generala; bivši iranski Ambasador u Ujedinjenim Nacijama Said Radžaj Korosani; Abdulah Abdulah, ministar vanjskih poslova Sjeverne Alijanse; Nikolaj Kozirev, bivši specijalni izaslanik Rusije za Avganistan, i nekoliko drugih ruskih zvaničnika; kao i tri Amerikanca: Tom Simmons, bivši ambasador SAD-a u Pakistanu; Karl Inderfurth, bivši pomoćnik državnog sekretara za poslove južne Azije; i Lee Coldren, koji je rukovodio biroom za pakistanske, avganistanske i bangladeške poslove u State Department-u do 1997.

Sastanak je sazvao Francesc Vendrell, tadašnji i sadašnji zamjenik glavnog predstavnika UN-a za Avganistan. Iako je navedeni razlog konferencije bio da se raspravi mogući nacrt političkog uređenja Avganistana, Talibani su odbili da učestvuju. Amerikanci su diskutovali pomjeranje politike prema Avganistanu od Clintona do Busha, i nedvosmisleno nagovijestili da je vojna akcija vrlo moguća.

Dok su sva tri bivša američka zvaničnika negirala da su uputili bilo kakve specifične prijetnje, Coldren je rekao Guardian-u, "bilo je nekih rasprava u vezi sa činjenicom da su se Talibani do te mjere ogadili Americi da bi ona mogla razmotriti vojnu akciju." Naik je, međutim, citirao jednog Amerikanca koji je izjavio da je akcija protiv bin Ladena neminovna: "Ovoga puta su bili potpuno sigurni. Imali su sve obavještane podatke i ovoga puta ga neće promašiti. Biće to vazdušna akcija, možda sa helikopterima, i ne samo očevidna, već i vrlo blizu Avganistana."

Guardian je to sažeo: "Vlada Pakistana je prenijela režimu u Avganistanu prijetnje ratom u slučaju da Talibani ne predaju Osamu bin Ladena, izjavili su juče visoki diplomatski izvori. Talibani su odbili da se povinuju, ali ozbiljnost ove prijetnje ide u prilog mogućnosti da Bin Laden ni u kom slučaju nije neočekivano i bez razloga lansirao napade na World Trade Center u New York-u i na Pentagon prije deset dana, već je lansirao napad kao odgovor na ono što je smatrao američkim prijetnjama."

Bush, nafta i Talibani

Knjiga pod naslovom Bin Laden, Zabranjeno Voće, koju su napisali Jean-Charles Brisard i Guillaume Dasquie, još više rasvjetljava tajne kontakte između Bushove administracije i talibanskog režima. Brisard je bivši agent francuske tajne službe, autor prethodnog izvještaja o bin Ladenovoj Al Kaida mreži, i bivši direktor strategije za francusku korporaciju Vivendi, dok Dasquie radi kao istražni novinar.

Ova dva francuska autora pišu da je Bushova administracija bila voljna da prihvati režim Talibana, uprkos optužbi da podržava terorizam, ako bi se složili sa planovima za razvoj naftnih resursa Centralne Azije.

Oni tvrde da su sve do avgusta SAD smatrale Talibane "kao izvor stabilnosti u Centralnoj Aziji koji bi omogućio izgradnju naftovoda kroz Centralnu Aziju." "Ovo rezonovanje o bezbjednosti energetskih izvora se promijenilo u vojno razmatranje" tek kada su Talibani odbili da prihvate američke uslove.

Bilo bi potrebno zapaziti, putem pozivanja na osnovne činjenice, da ni Clintonova ni Bushova administracija nikada nisu stavile Avganistan na zvaničnu listu država State Department-a koje su optužene za podržavanje terorizma, uprkos dokazanom prisustvu Osame bin Ladena koji je bio tretiran kao gost režima. Takva klasifikacija bi onemogućila američkim naftnim ili građevinskim kompanijama da potpišu ugovore sa Kabulom za izgradnju naftovoda do izvora nafte i gasa u Centralnoj Aziji.

Razgovori između Bushove administracije i Talibana su započeli februara 2001., nedugo poslije Bushovog dolaska na vlast. Predstavnik Talibana je doputovao u Washington u martu, sa poklonima za novog predsjednika, među kojima je bio i skupocjeni avganistanski tepih. Ali sami razgovori nisu bili baš srdačni. Brisard je napisao: "U jednom trenutku tokom pregovora, predstavnici SAD-a su rekli Talibanima, 'ili prihvatite našu ponudu zlatnog tepiha, ili ćemo vas zatrpati tepihom bombi'."

Dokle god je postojala mogućnost za pogodbu o naftovodu, Bijela Kuća je usporavala istragu o aktivnostima Osame bin Ladena, pišu Brisard i Dasquie. Oni iznose da je John O'Neil, zamjenik direktora FBI-a, podnio ostavku u julu u znak protesta zbog ovog ometanja. O'Neil im je rekao u jednom intervjuu da su, "Glavne prepreke u istrazi islamskog terorizma bili naftni i korporativni interesi SAD-a i uloga koju je u tome odigrala Saudijska Arabija." Čudnom igrom slučaja, O'Neil je prihvatio položaj šefa bezbjednosti World Trade Centra poslije napuštanja FBI-a, a i bio je jedan od stradalih 11. septembra.

Potvrđujući opis Naiz Naika o tajnom sastanku u Berlinu, dva francuska autora su dodala da se tu otvoreno raspravljalo o potrebi Talibana da ubrzaju radove na naftovodu iz Kazakstana da bi osigurali američko i međunarodno priznanje. Sve zaoštreniji pregovori između SAD i Talibana su se prekinuli 2. avgusta poslije zadnjeg sastanka između američke izaslanice Christina Roccae i talibanskog predstavnika u Islamabadu. Dva mjeseca nakon toga, SAD su počele sa bombardovanjem Kabula.

Politika provokacija

Ova hronika o pripremama za rat protiv Avganistana nas dovodi do samog 11. septembra. Teroristički napad koji je uništio World Trade Center i oštetio Pentagon predstavlja jednu bitnu kariku u lancu uzroka koji su rezultirali agresijom SAD-a na Avganistan. Vlada SAD-a je planirala rat dugo prije toga ali je realizacija ovog plana postala politički moguća tek usljed šoka prouzrokovanog terorističkim napadima 11. septembra, koji su zapanjili javnog mnjenje kod kuće, i dali Washingtonu potrebnu prednost nad kolebljivim saveznicima u inostranstvu.

Američka javnost i na desetine stranih vlada su bili primorani da podrže vojnu akciju protiv Avganistana, u ime borbe protiv terorizma. Bushova administracija se usredsredila na Kabul bez izlaganja ikakvih dokaza o krivici bin Ladena ili talibanskog režima za razaranje World Trade Centra. Iskoristila je 11. septembar kao priliku za ostvarenje dugogodišnjih ambicija o učvršćivanju američke nadmoći u Centralnoj Aziji.

Nema razloga da se vjeruje da je 11. septembar bio samo nesretan događaj. Svaka druga pojedinost rata u Avganistanu se brižno pripremila. Teško je povjerovati da je američka vlada prepustila pukom slučaju pitanje pronalaska pogodnog izgovora za vojnu akciju.

Neposredno poslije 11. septembra, pojavili su se neki izjveštaji u štampi—opet, iz pretežno inostranih izvora—da su obavještajne službe SAD-a primile specifična upozorenja o terorističkim napadima velikih razmjera, uključujući upotrebu otetih aviona. Vrlo je moguće da se na najvišim nivoima američke države donijela odluka da se jedan takav napad propusti, možda bez saznanja o stvarnom srazmjeru štete, u cilju potpaljivanja strasti za rat u Avganistanu.

Kako drugačije da se objasne verodostojne činjenice kao što je odluka vrhovnih zvaničnika FBI-a da blokiraju istragu vođenu protiv Zakarias Masauija, franko-marokanskog imigranta, koji je postao predmet sumnje kada je navodno tražio od jedne američke škole letjenja da ga nauči kako da upravlja avionom, ali ne i kako da uzleti ili kako da se spusti na pistu?

Specijalna jedinica policije Minniapolisa je uhapsila Masauija početkom avgusta, i tražila od FBI-a dozvolu da izvrši daljna ispitivanja, uključujući provjeravanje hard drajva u njegovom kompjuteru. FBI bosovi su to odbili, navodeći da ne postoji dovoljno dokaza kriminalne namjere Masauija—nevjerovatna odluka agencije koja nije poznata po svojoj osjećajnosti po pitanju građanskih sloboda.

To ne znači da je američka vlada namjerno planirala svaku pojedinost terorističkih napada ili očekivala da će blizu 5.000 ljudi izgubiti živote. Ali najmanje vjerovatno objašnjenje za 11. septembar je ono zvanično: da je nekolicina islamskih fundamentalista, od kojih su mnogi imali veze sa Osama bin Ladenom, uspjela da organizuje rasprostranjenu zavjeru na tri kontinenta, pri tome planirajući da napadnu najznačajnije simbole američke moći, i to da ni jedna obavještajna agencija SAD-a nije imala blage veze o njihovim namjerama.