World Socialist Web Site
 

WSWS : Srpskohrvatski

Istočni Timor i Kosovo: Indonezijski Zločini Razotkrivaju Dvojne Standarde SAD-a Po Pitanju "Ljudskih Prava"

Barry Grey
13. septembra 1999.

Prije samo nekoliko mjeseci vlada SAD-a i američka medija su bili uključeni u masivnu propagandnu kampanju da opišu rat protiv Srbije kao krstaški rat za ljudska prava. Američka i međunarodna javnost su bili bombardovani dnevnim izvještajima o masovnim ubistvima, silovanjima i prisilnom protjerivanju albanskih Kosovara od strane srpskih snaga bezbjednosti, i jugoslovenskog predsjednika Slobodana Miloševića su rutinski uspoređivali sa Hitlerom.

Od tada je postalo jasno da su cifre koje su date za broj kosovskih civilnih žrtava bile grubo pretjerane, i da je sistematsko protjerivanje etničkih Albanaca od strane srpskih snaga-—uključujući napade na civile—počelo samo poslije početka SAD-NATO bombardovanja 24. marta.

Događaj kojeg su predsjednik Clinton i državni sekretar Madeleine Albright iskoristili kao casus belli da bi opravdali Rambouillet ultimatum i naredni zračni rat, je bio navodni masakar 45 kosovskih civila u Račku 15. januara 1999. Da li su ovi stradali bili civili ili borci Oslobodilačke Vojske Kosova, još uvijek ostaje sporno pitanje.

Ali jedna stvar je sigurna, Račak i prethodni mjeseci borbi između srpskih snaga i OVK-a se ne mogu porediti sa ubistvima i pljačkom koje su u zadnjih deset dana izvršile indonezijska vojska i njihove paravojne trupe u Istočnom Timoru. Ako izraz "etničko čišćenje" ima ikakvog značenja, on se odnosi na reakciju Indonezije na glasanje za nezavisnost u Istočnom Timoru (preko 78 posto) u referendumu kojeg su prošlog mjeseca organizovale UN.

Skoro svi izvještaji se slažu da su od stanovništva koje broji 800.000, nekih 200.000 stanovnika Istočnog Timora bili primorani da bježe iz svojih domova i traže spasa u brdima, i dodatnih 100.000 je pobjeglo ili bilo protjerano u Zapadni Timor, gdje su zatočeni u koncentracionim logorima koje čuvaju paravojne trupe potpomognute armijom. Zapadnim funkcionerima ili reporterima se ne dozvoljava pristup ovim logorima, i ima izvještaja da stražari logora pucaju na zatvorenike. Drugi izvještaji kažu da su hiljade istočnih Timoraca bili protjerani na udaljena ostrva Indonezije.

Glavni grad Istočnog Timora Dili je pretvoren u zapaljene ruševine. Procjene o broju ubijenih civila se kreću od 600 do 7.000. Vojne i paravojne trupe su ubijale sveštena lica, sestre i radnike Ujedinjenih Nacija, i napadale su UN skloništa.

Čak i dok su Clinton i drugi zapadni lideri, okupljeni ovog vikenda na samitu za Azija Pacifik Ekonomsku Saradnju u Novom Zelandu, pregovarali sa indonezijskom vladom i vojnim funkcionerima, nastavljali su se masakri. Zadnji se zbio u nedjelju u Dare-u, u katoličkom internatu šest milja od Dili-ja gdje su hiljade izbjeglica potražile sklonište.

Reakcija vlade SAD-a na ovo krvoproliće je pružila jasan dokaz protiv velike građevine laži koja se gradila da bi se opravdalo bombardovanje Srbije, i još uopštenije, protiv tvrdnje da je američka vanjska politika motivisana humanitarnim pobudama. To treba da služi kao snažna pouka za sve one koji su vjerovali SAD-NATO propagandnoj kampanji i pružili podršku Balkanskom Ratu.

Ovdje nije stvar u tome da se podrže zahtjevi za zapadnu vojnu intervenciju u Istočnom Timoru. Katastrofa koja se sada odvija u Srbiji i Kosovu treba da služi kao protivdejstvo ideji i razmišljanju da ljudi u bilo kojem dijelu svijeta mogu prepustiti svoju sudbinu predstavnicima svjetskog imperijalizma. Naprotiv, sadašnja kriza u Istočnom Timoru izražava jednu ciničnu potjeru za interesima Velikih Sila koja je u pozadini svih intervencija—uvijek izvršavane u ime mira i demokratije—od strane SAD-a i njenih saveznika.

8. septembra, četvrtog dana indonezijskog nasilja, Clinton-ov nacionalni savjetnik za bezbjednost, Samuel Berger, je rekao da SAD nemaju planove za odmazdu protiv vlade Indonezije ako se nasilje nastavi. "Ako smo bombardovali na Kosovu, to ne znači da trebamo bombardovati Dili," on je podrugljivo izjavio. Govoreći da "Nije stvar u tome da se prave prijetnje," Berger je insistirao da će SAD podržati australsko vođene UN "mirovne" snage samo ako ih indonezijski predsjednik B. J. Habibie pozove u Istočni Timor.

Berger je nastavio sa usporedbom razlika "humanitarnog problema" Istočnog Timora sa "teškim bezbjednosnim i strateškim posljedicama" koje su u pitanju na Kosovu. On nije pokušao da uskladi ovo objašnjenje sa potpuno suprotnim izjavama koje su se davale za javnost tokom Balkanskog Rata—da se bombardovanje vodilo za moralne, a ne geo-političke razloge. Očigledno nemoćan da obuzda svoj cinizam, on je dodao, "Znate, moja kćerka ima jako neuredan stan na univerzitetu. Možda ne bih trebao intervenisati da ga uredim."

On i drugi zvaničnici SAD-a su rekli da su ubijeđeni da vođa indonezijske vojske, general Wiranto, nije upravljao nasiljem.

Izvještaji štampe SAD-a o zločinima u Istočnom Timoru su bili obuzdani, ublaženi i obazrivi. Nije bilo nimalo ratnog huškanja i demonizacije okrivljene vlade, što je karakterisalo izvještaje o događajima sa Kosova. Kao što je New York Times istakao 9. septembra, Washington nije bio voljan da zaprijeti prekidom pomoći Indoneziji, jer između ostalih stvari, "To bi također moglo ugroziti američke korporacije koje imaju ogromna ulaganja u Indoneziji."

Samo poslije javne osude šutnje SAD-a od strane političkih lidera u Australiji i drugim zemljama, i rastućim protestima kod kuće (Demokratski kongresmen Barney Frank je rekao da je SAD politika "skoro pozivala Indonežane da ubijaju narod") je Clinton dao izjavu osuđujući masakre i pozivajući Džakartu da zaustavi krvoproliće.

On se prošlog četvrtka i petka pridružio drugim vođama država i UN zvaničnicima u zahtjevima da Habibie i Waranto prihvate stacioniranje vojnih snaga Ujedinjenih Nacija u Istočni Timor, i objavio je prestanak prodaje oružja SAD-a Indoneziji.

Međutim, u suprotnosti sa Kosovom, nisu se postavili vremenski rokovi za indonezijsku saglasnost, niti je bio izdat ultimatum—"Prihvati strane trupe, ili vas bombardujemo!" I dok se na Kosovu svako djelo terora koje su izvršile srpske snage direktno pripisivalo Miloševiću, vlada SAD-a i američka medija su se potrudili da izraze stav da ni Habibie ni Waranto nisu upravljali događajima u Istočnom Timoru. Umjesto toga su se zločini pripisivali "lupežnim" elementima u indonezijskoj vojsci.

Da bi se shvatio opseg licemjerstva i dvojnih standarda političara SAD-a, korisno bi bilo da se prisjetimo optužbi koje su formirale izgovor za SAD vođeni rat protiv Srbije. Optužnica za ratne zločine za Miloševića koju je Međunarodni Ratni Sud za bivšu Jugoslaviju dostavio prošlog maja, je naveo da su do sredine oktobra 1998. "preko 298.000 osoba, otprilike 15 posto stanovništva, bili premješteni ili uklonjeni unutar Kosova ili su izbjegli sa područja." Ovo se u potpunosti pripisivalo namjernoj srpskoj kampanji "etničkog čišćenja," dok se ignorisala uloga napada i provokacija OVK-a, i neminovna dislokacija civila zbog građanskog rata.

Pa čak i da se uzme zdravo za gotovo procjena Ratnog Suda o razmještenim Kosovarima i njegovog pripisivanja krivice isključivo na stranu Srba, opseg "etničkog čišćenja" na Kosovu prije SAD-NATO rata je bio znatno manji i slabiji nego što se trenutno odvija u Istočnom Timoru. Tamo su nekih 300.000 od 800.000 stanovnika—ili skoro 38 posto—bili razmješteni.

Što se tiče ubijanja civila, kao što je gore navedeno, jedini masakar kojeg je Ratni Sud naveo prije SAD-NATO bombardovanja je bio Račak, i ukupan broj kosovskih civilnih žrtava kojeg je Sud navodio je iznosio 346. Ova cifra se objavila krajem maja, poslije dva mjeseca intenzivnog NATO bombardovanja Kosova i Srbije, to jeste, dva mjeseca građanskog rata kojeg je ovaj inostrani napad pogoršao i razdražio.

Jasno je da su indonezijska vojska i njeni paravojni banditi pobili daleko veći broj istočnih Timoraca u posljednjih devet dana. Čak šta više, prije ovih ubistava su paravojne trupe mjesecima napadale narod, i pobili su i protjerali na hiljade ljudi, kao dio kampanje koju je indonezijska vojska vodila da teroriše narod Istočnog Timora da bi ih spriječila da glasaju za nezavisnost.

Tu su, čak šta više, duboke istorijske razlike izmedju situacije na Kosovu i one u Istočnom Timoru, razlike koje ističu kriminalnost indonezijskog režima i njihovih saučesnika u Washington-u.

Prije svega, Kosovo je vijekovima bilo povezano sa Srbijom, i suverenitet Srbije nad ovim područjem je bio međunarodno priznat za osamdeset godina.

Milošević je došao na vlast tjeranjem politike srpskog nacionalizma, isto kao što su se i njegovi suparnici u Sloveniji, Hrvatskoj i Bosni oslanjali na etnički šovinizam. On je primjenjivao surove i neljudske taktike protiv albanske većine na Kosovu, ali je srpska ofanziva 1998. bila usmjerena prvenstveno protiv uporišta OVK-a, separatističkog terorističkog pokreta kojeg su potajno podržavali SAD i zapadne sile. Čitava politika SAD-a, koja je proljetos dostigla vrhunac u vazdušnom ratu, je bila napad na suverenitet Srbije.

Indonezija nema takva istorijska ili zakonska prava na Istočni Timor, koji je vijekovima bio kolonija Portugala, čiji stanovnici govore poseban jezik, većinom su katolici (nasuprot muslimanskoj Indoneziji) i drugačijeg su etničkog porijekla od preovladajućih nacionalnosti Indonezije. Vojni režim u Džakarti je napao Istočni Timor 1975. poslije povlačenja Portugala, okupirao i pripojio ovu provinciju, i procjenjuje se da je pobio 100.000 Timoraca samo u prvoj godini svoje vladavine. Opšta je saglasnost da je od 1975. indonezijska vojska pobila najmanje 200.000 stanovnika Istočnog Timora.

Jedina zemlja koja je priznala indonezijsku vlast nad Istočnim Timorom je Australija. Međutim, SAD su nezvanično podržale invaziju i ugušenje ove provincije. Tadašnji predsjednik Gerald Ford i državni sekretar Henry Kissinger su bili u Džakarti za susret sa indonezijskim diktatorom Suhartom uoči invazije, koja se izvršila dan poslije njihovog odlaska.

Ovo je u potpunosti bilo dosljedno sa politikom SAD-a prema Indoneziji. Državni Sekretarijat SAD-a i CIA su odigrali odlučujuću ulogu u puču 1965. koji je rezultirao u ubistvu od najmanje 500.000 Indonežana, uključujući stotine hiljada članova Komunističke Partije, sindikalista, seljaka i ljevičarski nastrojenih intelektualaca. Od tada je Washington ostao najvjerniji i najpouzdaniji podržalac indonezijske vojske.

Čak i ako SAD učestvuju u eventualnoj "mirovnoj" operaciji u Istočnom Timoru, njihova orijentacija će ostati podrška indonezijskoj vojsci, podesno ukrašena, možda, sa demokratskom fasadom.

Ronald Steel je stubcu u New York Times-u od 12. septembra otvoreno i besramno izrazio cinizam SAD vanjske politike. Steel je napisao:

"Ako su SAD intervenisale za humanitarne razloge da pomognu Kosovare, čak i do te mjere da su bombardovali Srbiju, zar ne bi trebali da urade to isto protiv Indonezije?

"Jedan razlog je da—svu retoriku na stranu—mi nismo intervenisali na Kosovu prvenstveno zbog humanitarnih pobuda. Nevolje kosovskih izbjeglica su bile to što je dirnulo javnost u srce…

"[Indonezija] je četvrta po broju stanovnika na svijetu, bogata sirovinama i glavni trgovinski partner za američke korporacije. Ona je logička protivteža svakom potencijalnom širenju i ekspanziji Kine. Čak šta više, nasuprot slabašne Srbije, ona predstavlja ozbiljnu vojnu silu…

"Intervencija će se desiti tamo gdje se može izvesti relativno jeftino, protiv slabe nacije, na području koje je i pristupačno i strateško, gdje su pobuđena javna osjećanja, i gdje se to neće ispriječiti drugim političkim, ekonomskim ili vojnim potrebama."

Drugim riječima, vanjska politika SAD-a je vođena nemilosrdnom i okrutnom potjerom za imperijalističkim interesima Velikih Sila. Washington tjera politiku provokacije i rata protiv Srbije jer smatra Srbiju kao preprekom za svoje strateške interese u Evropi, Bliskom Istoku i Centralnoj Aziji. One podržavaju timorske ubice u Džakarti jer smatraju Indoneziju kao kritičnog i korisnog saveznika u svojoj težnji za globalnom dominacijom.